Báo động thạc sĩ, cử nhân thất nghiệp

 

Báo động thạc sĩ, cử nhân thất nghiệp

Thứ Bảy, 05/04/2014 23:15

Cả nước hiện có trên 72.000 người có trình độ cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ thất nghiệp, điều này gây ra sự lãng phí lớn cho xã hội

Con số trên vừa được Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐ-TB-XH) cùng Tổng cục Thống kê công bố khiến xã hội phải giật mình.

Thất nghiệp ngày càng nhiều

Theo Bộ LĐ-TB-XH, trong quý IV-2013, cả nước có 900.000 người thất nghiệp (tăng 48.000 người so với cùng kỳ 2012) và hơn 1,2 triệu lao động trong độ tuổi thiếu việc làm. Ở nhóm lao động có trình độ CĐ nghề, tỉ lệ thất nghiệp là 7,68%, tăng 1,3 lần so với cùng kỳ 2012 (tương đương 8.300 người), tỉ lệ thất nghiệp ở nhóm lao động có trình độ CĐ là 6,74%, tăng 1,3 lần (khoảng 19.200 người). Đáng chú ý, tỉ lệ thất nghiệp của nhóm lao động có trình độ ĐH trở lên là 4,25%, tăng 1,7 lần. Như vậy, cả nước hiện có khoảng 72.000 lao động có trình độ ĐH, thạc sĩ và tiến sĩ đang thất nghiệp.

Cử nhân sư phạm Nguyễn Kim Tiền sau khi ra trường không xin được việc làm phải đi chạy bàn cho quán cà phê ở An Giang  Ảnh: Thanh Vân
Cử nhân sư phạm Nguyễn Kim Tiền sau khi ra trường không xin được việc làm phải đi chạy bàn cho quán cà phê ở An Giang Ảnh: Thanh Vân

Cũng theo thống kê mới nhất, nhóm thanh niên từ 20-24 tuổi tốt nghiệp CĐ và ĐH trở lên (sinh viên mới ra trường) có tỉ lệ thất nghiệp rất cao, lên tới 20,75%. Tỉ lệ này ở nhóm lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao hơn nhiều so với không có chuyên môn kỹ thuật: 54,4% so với 39,6%.

Phân tích nguyên nhân dẫn đến tình trạng thất nghiệp đáng báo động của hàng chục ngàn thạc sĩ, cử nhân, ông Cao Văn Sâm, Tổng Cục trưởng Tổng cục Dạy nghề Bộ LĐ-TB-XH, cho rằng có tới có 5 nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng đáng buồn này. Thứ nhất, do dự báo nhu cầu việc làm chưa chính xác. Thứ hai, cơ cấu đào tạo chưa căn cứ vào nhu cầu thực tiễn. Thứ ba, do người học chưa có đầy đủ thông tin khi chọn ngành học phù hợp với nhu cầu thị trường lao động. Thứ tư, cơ cấu trình độ đào tạo ĐH chưa thích hợp với cơ cấu nhu cầu lao động và cuối cùng là do nhiều người học theo phong trào mà chưa có trang bị về nhu cầu thị trường.

“Cái chết” được báo trước

10 năm trước, tại kỳ họp thứ 6 của Quốc hội khóa XI năm 2004, nhiều đại biểu Quốc hội đã lên tiếng cảnh báo về nguy cơ thất nghiệp của các cử nhân. Theo tính toán của các chuyên gia, với thị trường lao động kém như Việt Nam thì mỗi năm chỉ cần đào tạo khoảng 13.000 - 15.000 cán bộ là đủ, trong khi đó, mỗi năm các trường ĐH, CĐ trong cả nước cho “ra lò” trên 200.000 người. Đó là năm 2004, còn đến thời điểm năm 2014 thì số trường ĐH, CĐ cũng như số sinh viên ra trường mỗi năm đã gấp đôi con số năm 2004.

GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa Giáo dục Thanh thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, đánh giá việc mỗi năm các trường ĐH, CĐ cho “ra lò” đến 400.000 người trong khi nhu cầu lao động rất thấp thì việc cử nhân, kỹ sư thất nghiệp, làm trái nghề, làm lao động chân tay, thậm chí nói như GS Nguyễn Lân Dũng, “cử nhân đi tiếp thị mì tôm” là chuyện dễ hiểu. GS Nguyễn Minh Thuyết thông tin thêm: thống kê trước đây của Bộ Giáo dục - Đào tạo (GD-ĐT) cho thấy hằng năm chỉ có 50% sinh viên tốt nghiệp kiếm được việc làm và trong số tìm được việc, chỉ có 30% tìm được việc đúng ngành nghề. Con số này cho thấy sự lãng phí rất lớn. “Người đi học lãng phí tiền, lãng phí 4 năm học mà không để làm gì thì thà sau tốt nghiệp THPT học luôn trường nghề còn tốt hơn” - GS Thuyết nói.

Bộ GD-ĐT thiếu định hướng

PGS-TS Phạm Văn Sơn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đào tạo và cung ứng nhân lực (Bộ GD-ĐT), thừa nhận bên cạnh nguyên nhân chính do kinh tế khủng hoảng, các doanh nghiệp phá sản hoặc thu hẹp sản xuất kinh doanh dẫn đến tình trạng cắt giảm nhân công, dư thừa lao động thì việc đào tạo tràn lan, không gắn với sử dụng nhân lực đã dẫn đến hậu quả nặng nề là tỉ lệ thất nghiệp của sinh viên mới ra trường ngày một tăng cao. Ông Sơn cũng thừa nhận đến thời điểm này, ngành GD-ĐT chưa có điều kiện để khảo sát tổng thể trên phạm vi cả nước để biết ngành nào thừa, ngành nào thiếu nhằm định hướng cho các trường đào tạo. “Đây là việc rất khó vì phải có các điều kiện và nguồn lực, nhất là đội ngũ thực thi và kinh phí chi cho khảo sát điều tra. Những năm qua đã có một số cơ quan nghiên cứu giáo dục, cơ sở đào tạo tiến hành khảo sát nhưng chỉ trên phạm vi hẹp với số ngành chủ yếu” - ông Sơn nói.

Nhìn thẳng vào thực tế, GS Nguyễn Minh Thuyết phân tích: “Chính tình trạng nâng cấp hàng loạt trường lên ĐH trong thời gian ngắn đã khiến chất lượng đào tạo giảm sút. Khi một trường CĐ lâu năm nâng cấp lên ĐH thì có nghĩa chúng ta mất đi một trường CĐ tốt và có thêm một trường ĐH yếu. Như thế thì chất lượng không thể bảo đảm, loại lao động đang thiếu và cần thì ta không đào tạo mà lại đào tạo ra những cử nhân xã hội chưa có nhu cầu”.

Đồng tình với quan điểm này, ông Sơn cho hay các trường mới thành lập hoặc mới được nâng cấp lên ĐH do chưa đủ nguồn lực, đội ngũ cán bộ thiếu và yếu, chưa bắt kịp xu thế sử dụng lao động của doanh nghiệp nên chất lượng sản phẩm đào tạo thấp, chưa đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp. Bằng chứng là theo đánh giá của các tổ chức lao động quốc tế và người sử dụng lao động trong nước, chất lượng nhân lực của Việt Nam còn thấp, nhiều sinh viên tốt nghiệp khi được tuyển dụng phải qua đào tạo lại từ 3-6 tháng mới làm được việc.

Không đào tạo theo nhu cầu: Sẽ “chết”!

Vài năm gần đây, chủ trương đào tạo theo nhu cầu xã hội đã được Bộ GD-ĐT đẩy mạnh theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm khắc phục tình trạng đào tạo tự phát, vừa thừa vừa thiếu nhân lực ở các ngành nghề, vùng miền. Tuy nhiên, ông Sơn cho rằng do nhiều nguyên nhân nên giải pháp này đến nay các trường chưa thực hiện được hoặc thực hiện rất chậm. Đến thời điểm này mới chỉ có các trường y gắn đào tạo với thực hành ở bệnh viện chứ chưa ngành nào làm được việc này, kể cả ngành sư phạm.

Một chuyên gia giáo dục phân tích muốn thực hiện được điều này, trước hết phải có phương pháp điều tra, dự báo đúng để đánh giá đúng nhu cầu xã hội, thêm vào đó phải thiết lập được liên kết giữa cơ sở đào tạo với đơn vị sử dụng lao động thì sinh viên đào tạo ra mới đáp ứng được yêu cầu của nhà tuyển dụng. Tuy nhiên, một phần vì các trường chưa năng động, phần khác do tâm lý chung của các doanh nghiệp không muốn dính vào câu chuyện này bởi sợ mất thời gian, kinh phí…

Tuy nhiên, ông Sơn cho rằng vì lợi ích lâu dài, các doanh nghiệp phải tham gia vào sự nghiệp đào tạo với các trường. Về phía ngành GD-ĐT, phải gấp rút thực hiện chủ trương đào tạo theo nhu cầu xã hội mà Chính phủ đã chỉ đạo, nếu không cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp sẽ không dừng lại ở con số 72.000.

Không thụ động nộp đơn xin việc

Để khắc phục tình trạng cử nhân thất nghiệp dài dài, GS Nguyễn Minh Thuyết cho rằng trước hết phải phát triển kinh tế. Kinh tế mạnh thì mới có chỗ làm việc cho mọi người. Thứ hai là phải hạn chế việc mở trường. Về phía các trường, phải cải thiện điều kiện đào tạo, đổi mới nội dung và phương thức đào tạo để có nguồn nhân lực chất lượng tốt hơn.

GS Thuyết cũng nhấn mạnh đến sự năng động, tự thân sáng nghiệp của các cử nhân, không chỉ thụ động mang đơn đi xin việc mà cần tự sản xuất, kinh doanh riêng. L.Anh

 

Đẩy mạnh hướng nghiệp, phân luồng học sinh

Theo PGS -TS Phạm Văn Sơn, nhu cầu nhân lực của nước ta đã được dự báo trong quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011-2020 đã được Thủ tướng phê duyệt năm 2011. Theo các thông tin cập nhật và qua thực tiễn làm quy hoạch nhân lực, dự báo trong 5 năm tới nhu cầu nhân lực các ngành kỹ thuật công nghệ sẽ tăng lên, nhất là nhân lực kỹ thuật cho các khu kinh tế trọng điểm và các khu công nghiệp, các vùng mà nhà nước đang đẩy mạnh đầu tư phát triển kinh tế.

 

Cần đẩy mạnh công tác hướng nghiệp để hạn chế tình trạng cử nhân thất nghiệp. Trong ảnh: Em Phạm Thị Nguyệt (ngụ huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi) tốt nghiệp ĐH nhưng không xin được việc làm, phải phụ làm nhang với gia đình Ảnh: Tử Trực
Cần đẩy mạnh công tác hướng nghiệp để hạn chế tình trạng cử nhân thất nghiệp. Trong ảnh: Em Phạm Thị Nguyệt (ngụ huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi) tốt nghiệp ĐH nhưng không xin được việc làm, phải phụ làm nhang với gia đình Ảnh: Tử Trực

 

Để chủ động tạo được nguồn tuyển sinh đào tạo ngành đang và sẽ có xu hướng thiếu hụt nhân lực như kỹ thuật công nghệ, các ngành lĩnh vực nông nghiệp nông thôn, ngành khai thác kinh tế biển, một số ngành dịch vụ có điều kiện khó khăn, ông Sơn đề nghị nhà nước nhanh chóng có chính sách và cơ chế hợp lý để đẩy mạnh công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh sau trung học vào các ngành xã hội đang và sẽ có nhu cầu lớn. V.Sơn

 

Yến Anh
CÓ 9 Ý KIẾN
 
 
  • Văn Vũ
    0Thích  
    08/04/2014 16:05

     

    Xảy ra chuyện như thế này xin đừng vội trách người học, nếu có là phải trách những " người có trách nhiệm " của Bộ GD-ĐT mới đúng. Cứ loay hoay mãi để mà " cải cách ", để " đổi mới toàn diện và triệt để " nền GD-ĐT nên mới ra nộng nỗi thế này đây. Con thuyền GD-ĐT đã không tìm được " thuyền trưởng " xứng đáng nên " tròng trành " là điều dễ hiểu. Thay " thuyền trưởng " có lẽ là giải pháp khả thi giúp cho GD-ĐT nước nhà có bước khởi sắc trở lại. Chưa có khi nào như lúc này mọi người lại " mơ " về " thời ngày xưa " với một nền giáo dục " thực dạy, thực học, thực tài " mà chúng ta từng tự hào. Mong lắm như vậy.

     

  • Nguyễn Huấn
    0Thích  
    07/04/2014 13:46

     

    Công ty tôi thuộc ngành chủ lực vủa nền kính tề Việt Nam, ông Giám đốc chỉ có biết ký và ký thôi,cái gì cũng phải hỏi cấp dưới, lại thêm ông thạc sỹ làm trưởng phòng TCNS nữa viết văn bản một đằng lúc trả lời và thực hiện lại một nẻo. Thử hỏi lãnh đạo và quân sư như vậy đến bao giờ mới phát triển được, (vì cơ quan nhà nước mà , công việc được cấp trên giao xuống cuối năm không hoàn thành kế hoạch lại làm văn bản điều chỉnh kế hoạch là được)

     

  • LAH
    2Thích  
    07/04/2014 13:41

    Có tuyển người như tui mới thấy chất lượng đào tạo của bậc đại học rất tệ. Sinh viên mới ra trường kiến thức thì lạc hậu, kỹ năng thì rất yếu, công ty chúng tôi tuyển vào để đào tạo thì các em học rất chậm và cực kỳ thiếu tính chủ động linh hoạt, khả năng tư duy và sáng tạo hầu như đã bị triệt tiêu từ trên ghế nhà trường. Phẩm chất như thế mà giáo sư Thuyết bảo là các em nên tự kinh doanh thì đó thực sự là chuyện không tưởng.

  • khanh trinh
    2Thích  
    07/04/2014 13:41

     

    Để nhận định việc 1 kỹ sư, cử nhân thất nghiệp thì chúng ta phải làm 1 khảo sát xem KS, CN đó tốt nghiệp trường nào và ngành nào? Theo tôi nghĩ tỷ lệ thất nghiệp chỉ tập trung vào những ngành và những trường không danh tiếng. số lượng KS, CN ở những trường danh tiếng ra trường đều có việc làm. Chúng ta phải so sánh xem 1 học sinh thi 25 điểm cũng là đậu ĐH, 15 điểm cũng là đậu ĐH thì sẽ thấy được sự chênh lệch về kiến thức. Hơn nữa số KS, CN tốt nghiệp ra trường lúc nào cũng muốn làm đúng với chuyên ngành mình học không đúng chuyên môn không chịu làm.( chê lương ít....). Một vấn đề rất nguy hiểm theo tôi được biết thì một số trường PTTH luôn chạy theo chỉ tiêu Thầy cô khi tư vấn cho HS không cần biết HS đậu trường đó học hành ra sao? Cơ hội làm việc sau này ra sao? chỉ cần biết năm đó có bao nhiêu HS đậu ĐH và tỷ lệ có cao hơn năm trước hay không mà thôi. Hơn nữa tâm lý của phụ huynh có con đậu ĐH để "Nở mặt nở mày" với hàng xóm cũng đã ăn sâu vào suy nghĩ của mọi người nên hiện tượng thất nghiệp là điều đã được báo trước.

     

  • culi
    1Thích  
    07/04/2014 09:33

     

    Vấn đề là giá trị của bằng cấp và cơ hội để họ được thi thố tài năng.Nước ta có bằng tiến sĩ nhiều gấp bốn lần Nhật Bản khiến đi đến bội thực từ đó các doanh nghiệp không còn khao khát nhân tài song song chất lượng đào tạo khiến ai cũng nghi ngờ thì làm sao mà các học sinh tốt nghiệp chân chính có thể trở thành "hàng hiếm"? Có câu tại VN bước ra đường là gặp tiến sĩ thì thạc sĩ, cử nhân nào có thể cạnh với tranh? Ở nước người ta các đại học danh tiếng đào tạo bằng cấp nhìn thấy mà ham, chưa ra trường mà các công ty khổng lồ đã muốn ký kết trước với những học sinh có triển vọng đạt được thủ khoa, các công ty họ bỏ ra những khoảng tiền to lớn đúng "đồng tiền bát gạo" không một chút nghi ngờ để được các nhân tài có đó mà thêm phát triển. Còn VN thì sao? ông Tổng Giám Đốc có bằng tiến sĩ chỉ có cái chữ thật lớn nhưng lại không đủ trình độ để phỏng vấn việc làm, thì mướn người có bằng cấp tương đương làm sao cho nổi? cái gì cũng vậy trình độ quân sự của một ông Thiếu úy làm sao mà có thể nói chuyện với một ông Thượng Tá hay dở thế nào! Đôi lúc mình phải biết mình đang đứng ở đâu? vì nước ta chưa đủ sức để tạo ra một mô hình giáo dục đào tạo bằng cấp có đủ level để phát triển đồng bộ, cái tư duy mạnh ai nấy làm, không tôn trọng những ý kiến phản biện chung quanh thì con tàu đào tạo nhân sự tại VN do các ông có bằng nhưng không có cấp chế tạo ra chỉ để khoa trương, mới khiến các sinh viên tốt nghiệp thạc sĩ cử nhân phải đi bó nhang bó củi.

     

  • nguyễn Thanh
    4Thích  
    06/04/2014 17:52

     

    72.000 Thạc sĩ, Cử nhân thất nghiệp chỉ là con số báo cáo thôi nếu cả số học ra trường nhưng không có việc làm phải làm tréo nghề thì cũng con số đó nữa. Trong khi xã hội thi đua mở đủ loại trường cứ đào tạo rồi bỏ đi khác nào trời sinh voi sinh cỏ, tỉnh nào cũng vài trường Đại học, học xong có việc làm mới lạ, chưa nói việc đào tạo lấn sân của nhau không theo chuyên ngành thì làm sao đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Trước kia chỉ vài trường Đại học của cả Miền Bắc cũng đủ đáp ứng yêu cồng cho toàn miền, nay cả Miền Nam công cả nước thì trường ĐH không đếm xuể, lại đào tạo không theo chuyên ngành, (Đâu chỉ ĐHYD mới dạy ngành Y mà cả Dân lập cũng dạy Y luôn) chất lượng chủ yếu chạy theo tiền không quan tâm đến sản phẩm đào tạo ra. (Nói trí thức nhiều nhưng dân cứ nghèo là ở chỗ này đây)

     

  • Robert
    5Thích  
    06/04/2014 17:47

     

    Khi kiến thức không còn được trọng dụng và không sử dụng thường xuyên thì chỉ một vài năm nó "rơi vãi" hết và kiến thức lúc đó chỉ là mảnh giấy (tấm bằng" thôi), còn như giáo sư Thuyết nói tự kinh doanh sản xuất nhưng thưa GS vốn ở đâu ra ạ, đi vay Ngân hàng thì họ đòi tài sản thế chấp trong khi bố mẹ nghèo đã vắt kiệt lực cho con học rồi, còn bản thân đang thất nghiệp lấy đâu ra tài sản? Còn đổ lỗi cho đào tạo không theo quy hoạch hay nhu cầu xã hội cái này lỗi đâu phải tại người học, thưa thầy?

     

  • người Hà Lội
    4Thích  
    06/04/2014 11:31

    Ông nào bà nào cũng mơ làm tiến sĩ với thạc sĩ,làm nông chân lấm tay bùn, làm thợ mặt dính dầu tay dính mỡ, đâu ai màng, bây giờ thất nghiệp cũng phải chẳng oan tí nào.

  • ông chín Paris
    10Thích  
    06/04/2014 10:34

    Sau nổi mừng tốt nghiệp là nổi buồn thất nghiệp!


 
Facebook Tuyển Sinh TC Bến Thành
Công Dân Trẻ
Trung Tâm Hỗ Trợ Sinh Viên
Trường Anh Ngữ Quốc Tế Bến Thành
Trung Tâm Hỗ Trợ Học sinh Sinh viên TP. HCM

HỖ TRỢ TRỰC TUYẾN

Tư vấn tuyển sinh

Tư vấn tuyển sinh

Tư vấn tuyển sinh

Tư vấn tuyển sinh

Tư vấn tuyển sinh

Tư vấn tuyển sinh

ĐIỆN THOẠI TƯ VẤN TUYỂN SINH

0986 11 44 00 - 0986 11 44 33 - 0986 11 99 00

TRA CỨU ĐIỂM THI

THỐNG KÊ TRUY CẬP

Số lượt online: 214

Số người truy cập: 1194426